Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri mezunu biri olmanın yanı sıra havayollarında pilotluk yapmak için eğitimi devam eden, amatör havacılıktan yetişmiş birisiyim. Gerek amatörlük dönemlerim de gerekse ATPL eğitimim sırasında hep duyduğum daha doğrusu bu işlere biraz ilgisi olan herkesin duyduğu bir sayı var: 500!!
Hep şu sloganları duyarız. Yılda 500 pilot yetiştireceğiz. 500 pilot işsiz! Nedense herkes bu sayıya sabitlenmiş durumdadır. Kimsenin nedenlerini sorgulamadığını görüyorum. İşin kötü yanı bu sayı ve konuşmalar yüzünden sektörde inanılmaz gerilmeler ve tartışmalar oluyor.
Şu firmada şu kadar yabancı pilot çalışıyor. Biz işsizken neden yabancı pilotlar çalıştırılıyor? Soruları havalarda uçuşuyor. Bunlar belki yerli emek sermayesinin atıl kalma sebeplerinden bir tanesi olabilir ama başlıca sebebi olduğuna inanmıyorum. Peki nedir diğer sebepler? Bu haftaki yazımda biraz da çuvaldızı kendimize batırarak daha geniş çerçeveden bakmaya çalışacağım…
NEDİR BU İŞSİZLİK?
İşsizliğin tek bir tanımı yoktur. Altı ayrı işsizlik türü vardır. Bunlar; İradi işsizlik, Gayri iradi işsizlik, Mevsimlik işsizlik, Devrevi ya da konjoktürel işsizlik, Yapısal işsizlik, Gizli işsizliktir…
Burada hepsini anlatıp sizi boğmayacağım… Çünkü bizim sektörümüzde görülmeyen işsizlik türleri de bu çeşitler arasında yer alıyor. Bunlar hakkında bilgileri internetten araştırıp bulabilirsiniz. Yıllardır gördüğüm ve bugün bu yazıda çuvaldız olarak kullanacağım tür olan ‘iradi işsizlik’ bize en büyük darbeyi vuran işsizlik türü diye düşünüyorum. Yani işsiz olmayı bir yerde kendimiz seçiyoruz. Tüm işsiz pilotlar için bu söz konusu değil tabii ki ama azımsanmayacak da bir miktar bu gruba giriyor.
LİSANSI ALDIK, EEEE?
Tüm mezun arkadaşların ellerinde alacakları tip eğitimlerini saymazsak en üst seviye limitlerdeki uçaklardan tutun da eğitim aldığımız küçük genel havacılık uçaklarına kadar tüm uçakları uçurma yetkisini veren lisanslar var. Fakat konuşmalarımızın çoğunda görüyorum ki sadece yolcu uçaklarında çalışmak istiyorlar…
Bu işin içerisinde artık profesyonel anlamda bulunmalarına rağmen diğer uçakları uçak olarak görmüyorlar… Birkaç örnek verirsem daha iyi anlayacaksınız. Olaylar tamamen gerçek fakat etik açıdan doğru olmayacağı için şahıs ve kurum isimleri vermeyeceğim.
BU ÖRNEKLERE DİKKAT!
2004-2005 yıllarında sektörde bu kadar uçuş okulu yokken firmaların okullardaki öğrencilere iş teklifi gönderdiği bir dönemde çok iyi yabancı dili olan bir arkadaşım sıfır iş tecrübesini görmezden gelerek gelen iş tekliflerini red ederek 2 yıl kadar sektörde büyük abi diye anılan X firmasına girmek için bekledi. 2 Yıl işsiz kaldı. Pilotlukta hele de başlangıçta iki yıl gerçekten çok önemli.
GÖNLÜNDEKİ ASLANI BEKLERKEN KAÇANLAR…
Hayatı boyunca özel okullarda okumuş, çok iyi derecede yabancı dil bileni yurtdışında da yaşamış bir arkadaşıma Cathay Pacific’ in tüm ülkelerden sıfır deneyimli pilot alımı olduğundan bahsettim. Sadece ATPL Frozen ve sağlık sertifikası ile dil bildiğini kanıtlaması gerekiyordu. Tip eğitimi de dahil, konaklama gibi tüm masrafları firma karşılıyordu. Fakat arkadaşım yine ülkemizde “büyük abi” diye tabir edilen firmayı bekleyeceğini İstanbul dışında bir firmada çalışmak istemediğini söyleyerek iş başvurusu yapmadı.
AİLESİNDEN AYRILAMAYANLAR…
Ülkemizin önemli havayollarından birisi pilot alımı yaparken arkadaşım sadece Antalya merkezine pilot alımı yaptığı için ben ailemden uzak şehirde yaşayamam dediği için iş başvurusu yapmadı.
O DA UÇAK MI DEMEYİN!
Bir harita firması Cessna 206,172 tipi uçakları kullanacak neredeyse havayolları maaşına yakın şartlarda çalıştıracak pilot arıyordu. Çeşitli uçuş okullarından arkadaşlara bahsettiğim de ise bana ‘Onlar da uçak mı?’ sorularını sordular…
BEN ÖZEL UÇAĞIN ŞOFÖRÜ MÜYÜM?
Airex fuarında görevliydim. Fuara gelen mezun ve mezun olmak üzere olan arkadaşlara iş jeti alımları yapılırken, bu uçaklar için ekipte arandığını tamam belli çevrelerde dönmesine rağmen satış yapan firmaların da pilot önerisinde bulunduklarını ellerinde bulunan özgeçmişleri firmaların ekip şeflerine ilettiklerini söyledim. Abi onlar küçük, ben özel şoförlük için mi okudum bu okulu gibi cevaplar aldım. Bunu söyleyen arkadaşlarım şimdi havayollarında onların tabiriyle otobüs şoförlüğü yapıyorlar.
Bunlar gibi olaylarla daha listeyi uzatabilirim. Fakat şu beş örnekle sanırım ne demek istediğimi anlatmışımdır. SHGM de sınav için beklerken havayollarında çalışan büyüklerimizle, yabancı pilotlarla sohbet ederim. Yabancı pilotlardan birisi ülkemiz pilotlarının, özellikle yeni mezunların neden yurt dışı firmalara başvurmadığını sordu. Bizim arkadaşlar ana kuzusudur diyemedim. Bana diğer ülkelerden yeni yetişmiş arkadaşların Asiana, Cathay Pasific vb. firmalara başvurduklarını ve işe alındıklarını anlattı. Benim de başvurup başvurmayacağımı merak ediyordu. Ben de tabii ki başvuru yapacağımı, hali hazırda yaptığım başvuruları da anlattım. Kendisi uzak doğu da bir firmaya başvurmuş. Adamlar tüm masraflarını üstlenerek görüşmeye çağırmışlar. Uzakdoğu’da özellikle Türk halkına çok sıcak yaklaşırlarken neden bizlerin o taraftaki firmalara başvuru yapmadığımızı merak ediyordu.
Bana gelen okuyucu mektuplarında, mesajlarında ya da katıldığım seminerlerde bu işe başlamak isteyen arkadaşlar hep aynı soruyu soruyorlar. İş bulabilecek miyim?
Arkadaşlar, sizler vizyonunuzu dar tutarak, şu şehir dışında çalışmam, şu uçak olmasa uçurmam, X firması dışında çalışmam diye düşünmeye devam ederseniz işsiz kalırsınız. Ellerimizdeki lisanlar dünyanın en büyük uçağından tutun neredeyse portakal kasasına kadar tüm sınıflarda uçakları ek eğitimler ile kullanmamıza izin verirken bu gibi kısıtlamalarla kendi kendimizi işsiz bırakıyoruz.
DÜNYAYA AÇILMAKTAN KORKMAYIN!
Daha da açık yazayım. Elinizdeki lisansla, havayollarında, kargo firmalarında, iş jetlerinde, uçuş okullarında, zirai ilaçlama firmalarında, hava taksi firmalarında pilotluk yapabilirsiniz. Daha okuldan yeni mezun olmuş bir arkadaşın havayolları uçağı kullanılmasına izin verilen bir ülkede ve coğrafyada yaşıyoruz. Herkesi özendiği, uçuş okullarını araştırdığı Amerika birleşik devletlerinde yeni mezun birisi hemen yolcu uçağının ya da iş jetinin koltuğuna oturamıyor.
Genel havacılık uçaklarında birkaç bin saat uçmadan sizi firma kapısından bile içeri almıyorlar. Ülkemiz ve çevremizdeki ülkelerde, uzak doğuda, Afrika’ da bu imkanlar bize sunuluyorken lütfen kullanalım. Belki bu şekilde sürekli telaffuz edilen 500 sayısını biraz düşürür ve dünyaya açılarak bizlerden sonra gelecek olan arkadaşlara da dünya standartlarında pilotlar olduğumuzu gösterebiliriz. Şu an dünyanın en büyük firmalarında çalışan her seviyede Türk pilot var. Sadece benim tanıdığım Emirates’ de çalışan iki Türk pilotu var…
Neden onlardan birisi de siz olmayasınız?
HAWAİİ HAVAYOLLARI MI, VİRGİN ATLANTİC Mİ?
Kendimden örnek vereyim. Öğrenciliğim sırasında sırf bu konuşmalar yüzünden ve ne cevap verecekler diye merak ettiğim için Virgin Atlantic firmasına iş başvuru formu doldurdum. O dönem Türk pilotlar İngilizce bilmiyor. Yabancı firmalar cevap bile vermiyor diye haberler çıktığı için merak etmiştim.
Virgin Atlantic on gün geçmeden geriye dönüş yaptı. Kendilerine eğitimimin devam ettiğini söyledim. İlk başvurumda da bunu belirtmiştim. Altı ayda bir e-posta ile bilgilerimi güncellememi istiyorlar. Sadece Hawaii de yaşama düşüncesi ve uçaklarının boyamaları çok hoşuma gittiği için eleman alımı yapmadıkları halde iş başvuru formlarını doldurdum.
Mandarin Çincesi bilip bilmediğimi sordular. Aklınızda olsun Hawaii havayolları personelinden İngilizce dışında İspanyolca, Mandarin Çincesi vb. birkaç dil daha istiyor.
Herkesin hayali olan Maldivlerin ünlü firması Maldivian Air Taxi firması sıfır adam arıyordu. Ben de başvuru yaptım. Benden denizcilik bilgimi ispatlamamı istediler. Bilmeyenler için belirteyim; deniz uçağı kullanmak istiyorsanız ülkemizde ve dünyada deniz hukukunu bildiğinizi ispat etmeniz gerekiyor. Ülkemizde bunun en kolay yolu amatör denizcilik belgesi edinmek.
Bakın sadece merak ettiğim için üç ayrı firmaya öğrenciyken başvuruda bulundum ve geri dönüş yaptılar.
MİLLİYETİNİN ÖNEMİ YOK!..
Tüm başvurularda ve yabancı pilotlarla yazışmalarımda, sohbetlerimde gördüğüm manzara kısaca şöyle; sizden sadece yabancı dilinizi ve iş başvurunuzun gerekliliklerini karşılayıp karşılamadığınızı ispatlamanızı istiyorlar bunun dışında milliyetinizin bir önemi yok. Sadece Avrupa Birliği ülkelerinde bu durum biraz farklılık gösteriyor. Avrupa Birliği ülkelerinin havayolları genelde avrupada ikamet etmesine engel teşkil etmeyen kişileri alıyorlar. Bu konuyu da Avrupa Birliği pasaportuna sahip olunmalı gibi bir şart koşarak yapıyorlar. Fakat geriye kalan tüm dünya ülkelerinde böyle bir durum söz konusu değil. İlanlardaki sadece kendi otoritesinin lisansını kabul eden firmalar içinde lisans çevirimi yaptırarak başvuru yapabilirsiniz. Bizler tüm dünyayı gezen insanlarız. Dünya vatandaşıyız. Bunu unutmayın…
Soru, görüş ve önerileriniz için, Twitter ve İnstagram‘dan bana ulaşabilirsiniz.
E:posta: info@irfanozanongun.com
Kaynak: http://www.kokpit.aero/index.php?route=article/article&writer=18&article_id=4420
